Na krótko przed śmiercią Mieszko I wydał dość tajemniczy dokument. Stało się to najprawdopodobniej w 991 roku. Współcześni znają ten dokument tylko ze streszczenia, które nie jest zbyt dokładne. Oryginał nie dotwarł do naszych czasów.
Dokument ten nazwano
Dagome iudex, co tłumaczy się
Sędzia Dagome.
W dokumencie tym Mieszko z żoną Odą wraz z ich synami przekazują kraj Schinesghe pod symboliczną opiekę Stolicy Apostolskiej.
Fragment Dagome iudex
Dlaczego ów dokument jest taki tajemniczy?
Weźmy pod uwagę tytuł dokumentu:
Sędzia Dagome. Kim był Dagome? Dziś przyjmuje się hipotez, że było to chrześcijańskie imię Mieszka - najprawdopodobniej brzmiało ono Dago lub Dagobert (adresat dokumentu - papież - zapewne zobowiązywał do użycia imienia chrześcijańskieg).
Kolejną łamigłówką może być określenie kraju: Schinesghe. Wystepujący opis granic kraju: od Bałtyku po Kraków oraz od Odry po Ruś wskazuje jednoznacznie, iż chodzi o Polskę. Wynika z tego, że nazwa Schinesgh oznacza tyle co Gniezno.
Dziwić może również fakt, że w tym dokumencie nie ma wzmianki o pierworodnym Mieszka - Bolesławie. Wymieniani są jedynie synowie z drugiego małżeństwa - Mieszko i Lambert. Niestety tej zagadki po dziś dzień nie rozwiązano.