Nie do końca 123 lata...

środa, 17 listopada 2010 14:00 Wpisany przez Intel

Nie do końca 123 lata...

Gdziekolwiek nie spojrzymy na tekst o Polsce pod zaborami, powtarza się jedna liczba - 123. Chodzi tu oczywiście o lata, przez które Polska nie była niepodległa. Ale czy do końca takie uproszczenie jest poprawne? Oczywiście, że nie. W tym tekście chciałbym dokładniej przybliżyć prawdę na ten temat.

Rzeczpospolita zniknęła z map Europy w 1795 roku i tę datę uważa się za początek okresu nazywanego \"Polska pod zaborami\". I już tutaj mamy pierwszy błąd. Państwo polskie rzeczywiście zniknęło w tym roku, jednak zabory zaczęły się już w 1772 roku. Wtedy to znaczna część Rzeczypospolitej znalazła się w granicach Austrii, Prus bądź Rosji.

Nie możemy również zapominać, że owe słynne 123 lata były przerywane różnymi wojnami. W 1807 roku na ziemie polskie wkracza Napoleon i tworzy częściowo niepodległe Księstwo Warszawskie, które w 1809 rozszerza swoje panowanie na tereny III zaboru austriackiego. Mimo że żywot tego tworu był bardzo krótki, to Polacy cieszyli się w nim znaczną swobodą, mieli własnego władcę (co prawda narzuconego, ale co tam:)), rząd, sejm i wojsko. Wraz z początkiem wyprawy na Moskwę Księstwo przyjmuje nazwę Królestwa Polskiego i wraca do rodziny monarchii europejskich.

Wojna Napoleona z carem, niestety, zakończyła się porażką tego pierwszego, przez co w granice Księstwa Warszawskiego w 1813 wkroczyli Rosjanie. I pozostali tam bardzo długo :) Jednak przez pierwsze kilkanaście lat życie na tych terenach nie toczyło się źle. Po kongresie wiedeńskim przywrócone zostało Królestwo Polskie, w unii personalnej z Rosją.

Do czasu wybuchu powstania listopadowego Polacy mieli szeroką autonomię - istniał polski sejm, skarb, wojsko, nadana została bardzo liberalna jak na tamte czasy konstytucja. Jednak postanowienia traktatu wiedeńskiego zostały cofnięte po przegranej wojnie z caratem (1831).

Tymczasem w Wielkopolsce istniało Wielkie Księstwo Poznańskie - część Prus, w której ludzie o polskim obywatelstwie cieszyli się częściową niezależnością. Również Kraków, a dokładniej tzw. Rzeczpospolita Krakowska miała ograniczoną możliwość samostanowienia.

Autonomie na ziemiach polskich były jednak stopniowo ograniczane. Poznań został całkowicie wcielony do Prus w 1849, Kraków do Austrii w 1848, Królestwo Polskie w 1864 po klęsce powstania styczniowego.

Niepodległość Polska odzyskała w 1918 roku. Jednak i tej daty nie można przypisać do terenów całej Drugiej Rzeczypospolitej, znaczne jej tereny przyłączone zostały (np. w drodze plebiscytów) po 1918 roku. Widać zatem wyraźnie, że sławetne \"123 lata niewoli\" są w dużej mierze skrótem myślowym, które czasami nijak się ma do rzeczywistości. Ale to tylko uproszczenie, a one zazwyczaj mają to do siebie, że są błędne :)

Artykuł dzięki uprzejmości serwisu Konflikty zbrojne

Komentarze

0 #2 patrycja 2011-11-04 17:09

bardzo mis ie to przydało . bardzo dziekuje mam sprawdzian z tego w pon i mam nadzieje ze bede miała 4

Cytować

+3 #1 Al 2010-12-10 16:20

autonomia (szeroka nawet) to nie niepodległość...A to, że niektóre tereny II RP weszły w jej skład ma się do jej niepodległości nie bardzo. Poza tym, to że niepodległa PL była inna niż przed plebiscytami, to nie znaczy, że ta przed plebiscytami nie była niepodległa. Moim zdaniem silisz się na nowość za bardzo.

Cytować

Odśwież komentarze